آنچه در این مقاله میخوانید [پنهانسازی]
در اقتصاد امروز، نقش بازرگانی و تجارت بینالمللی برای رشد و توسعه اقتصادی کشورها اهمیت بسیاری دارد. یکی از ابزارهای اساسی برای فعالیت قانونی در این حوزه، کارت بازرگانی است. این کارت به عنوان سندی معتبر از سوی اتاقهای بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی صادر میشود و به افراد و شرکتها اجازه میدهد تا در عرصههای تجارت بینالمللی بهصورت قانونی فعالیت کنند.
وجود یک چارچوب قانونی منسجم و سامانههای الکترونیکی برای صدور کارت بازرگانی، نه تنها روند تجاری را سرعت میبخشد، بلکه شفافیت را در معاملات بینالمللی افزایش میدهد.
در این مقاله، به بررسی کامل مفهوم کارت بازرگانی، شرایط صدور، تمدید، تغییر، ابطال و تعلیق آن پرداخته شده و مراحل اجرایی از طریق سامانه جامع تجارت و سامانه یکپارچه کارت بازرگانی هوشمند بهصورت گام به گام آموزش داده میشود.
کارت بازرگانی یک مجوز رسمی است که به اشخاص حقیقی و حقوقی اجازه میدهد در حوزههای واردات و صادرات کالا فعالیت کنند. این کارت بهعنوان شناسه معتبر تجاری بینالمللی عمل میکند و تضمینکننده اجرای اصول و مقررات قانونی در تجارت است.
در گذشته، افراد میتوانستند همزمان یک کارت بازرگانی حقیقی و یک کارت بازرگانی حقوقی داشته باشند. اما طبق قانون جدید از ابتدای سال 1402، هر فرد تنها یک کارت بازرگانی برای یک کد ملی صادر میشود. بنابراین افرادی که قبلاً دو کارت داشتند، تنها تا موعد تمدید آنها میتوانند از آنها استفاده کنند.
همچنین، نمایندگان قانونی (با نقش نمایندگی پایه حقیقی) نیز میتوانند درخواست کارت بازرگانی ثبت کنند.
با پیشرفت فناوری اطلاعات، بسیاری از فعالیتهای اداری به سامانههای الکترونیکی منتقل شدهاند. دو سامانه مهم در ایران برای صدور کارت بازرگانی عبارتاند از:
این سامانهها با هدف افزایش کارایی و شفافیت در فرآیند صدور کارت بازرگانی طراحی شدهاند و امکان پیگیری وضعیت درخواست، اصلاح اطلاعات و بهروزرسانی کارت را به صورت آنلاین فراهم میکنند.
صدور یا تمدید کارت بازرگانی شامل هفت گام اصلی است که در ادامه به تفصیل توضیح داده شده است.
برای شروع، ابتدا باید نقش متناسب خود را در سامانه جامع تجارت انتخاب کنید (نقش پایه حقیقی برای اشخاص و نقش پایه حقوقی برای شرکتها). مسیر عملیاتی بدین شرح است:
منوی عملیات پایه -> بارگذاری صلاحیتها -> سربرگ کارت بازرگانی
در این مرحله، اولین گزینه پیش روی شما «درخواست صدور یا تمدید» است.
بر اساس قانون جدید، نقطه شروع صدور کارت بازرگانی، درگاه ملی مجوزهای کشور است. هنگامی که در سامانه جامع تجارت گزینه صدور را انتخاب میکنید، سیستم به صورت هوشمند وضعیت شما را بررسی کرده و پیامی جهت هدایت به درگاه ملی مجوزها نمایش میدهد.
نکته کارشناسی: به یاد داشته باشید که طبق قوانین جدید، هر کد ملی تنها مجاز به داشتن یک کارت بازرگانی است. اگر پیش از این دو کارت (حقیقی و حقوقی) داشتهاید، تا زمان انقضا معتبر بوده اما در زمان تمدید باید یکی را انتخاب کنید.
پس از اخذ تاییدیه از درگاه ملی مجوزها و بازگشت به سامانه جامع تجارت، وارد مرحله «تعهدنامه» میشوید. این بخش شامل الزامات قانونی و اخلاقی بازرگان در قبال قوانین صادرات و واردات کشور است.
دقت در این مرحله حیاتی است. اطلاعاتی نظیر نام لاتین و مشخصات هویتی باید دقیقاً مطابق با اسناد رسمی باشد. توجه داشته باشید که اطلاعات پایه از حساب کاربری فراخوانی میشود و برای اصلاح آن باید به بخش مدیریت حساب کاربری مراجعه نمایید.
در این بخش، سیستم به دنبال اثبات توانمندی علمی یا تجربی شماست. شما باید یکی از موارد: «مدرک تحصیلی (حداقل دیپلم)»، «سه سال سابقه فعالیت تجاری» یا «پروانه بهرهبرداری» را ارائه دهید.
اگر فعالیت اقتصادی شما در محدوده مناطق آزاد تجاری-صنعتی مستقر است، سامانه این امکان را فراهم کرده تا با اعلام منطقه استقرار، از مزایای قانونی مرتبط بهرهمند شوید.
یکی از ارکان اصلی تایید صلاحیت، داشتن حساب جاری صیادی و پرونده مالیاتی فعال است. در این مرحله، شماره شبای حساب جاری و کد آیسیک (ISIC) مرتبط با فعالیت بازرگانی شما استعلام میشود.
در مرحله «سایر اطلاعات»، مواردی نظیر گواهی عدم سوءپیشینه (با اعتبار ۲ ماهه) و در صورت لزوم، مدارک سهامداران برای اشخاص حقوقی تکمیل میگردد.
پس از ثبت نهایی، درخواست شما وارد جریان کاری (Workflow) میشود. شما میتوانید در بخش «مدیریت درخواستها»، وضعیت لحظهای پرونده خود را (اعم از پیشنویس، در حال بررسی، نیازمند رفع نقص یا رد سازمان) مشاهده کنید.
پس از تکمیل فرم، درخواست به وضعیتهای مختلفی تقسیم میشود:
فرم هنوز ثبت نهایی نشده است.
استعلام شروط سیستمی انجام میشود.
درخواست به دلیل نقص برگشت داده شده است.
بنا بر ضوابط قانونی درخواست قابل صدور نیست.
صدور یا تمدید کارت نهایی شده است.
نکته: درخواستهایی که بیش از 48 ساعت در وضعیت پیشنویس بمانند، به صورت خودکار حذف میشوند و نیاز به ثبت مجدد در درگاه ملی مجوزها دارند.
پس از اخذ کارت، متقاضی باید با ورود به مسیر زیر اطلاعات خود را بهروز کند تا نقش بازرگان به وی اختصاص یابد:
نقش پایه حقیقی/حقوقی -> بارگذاری صلاحیتها -> کارت بازرگانی -> بهروزرسانی اطلاعات
در مواردی که به دلیل بدهی مالیاتی، پروندههای تعزیری یا به درخواست شخصی، کارت تعلیق شده باشد، بازرگان میتواند از طریق سامانه نسبت به ثبت درخواست رفع تعلیق اقدام نماید تا پس از بررسی کارشناسان، فعالیتهای تجاری وی مجدداً از سر گرفته شود.
کارت بازرگانی ابزار اصلی برای فعالیت قانونی در حوزه واردات و صادرات است. با استفاده از سامانه جامع تجارت و سامانه کارت بازرگانی هوشمند، متقاضیان میتوانند تمامی مراحل صدور، تمدید، تعلیق و بهروزرسانی کارت را بهصورت آنلاین انجام دهند.
با رعایت نکات و دستورالعملهای ارائه شده در این مقاله، فرآیند دریافت کارت بازرگانی بهصورت شفاف، سریع و قانونی انجام خواهد شد و افراد و شرکتها میتوانند با اطمینان خاطر در عرصه تجارت بینالمللی فعالیت کنند.
کارت بازرگانی مجوز رسمی برای واردات و صادرات کالا است و به شما اجازه میدهد بهصورت قانونی در تجارت بینالمللی فعالیت کنید.
ابتدا درخواست خود را در درگاه ملی مجوزها ثبت کنید، سپس فرمها و اطلاعات لازم را در سامانه جامع تجارت تکمیل و ثبت نهایی کنید.
طبق قانون جدید هر فرد فقط یک کارت بازرگانی میتواند داشته باشد.
با ورود به سامانه جامع تجارت، گزینه رفع تعلیق را انتخاب کنید تا کارت مجدداً فعال شود.
